SON SAYIDAN

52., 53. ve 54. Sayılar Makale Çağrısı

VEFATININ 50. YILINDA MÜTEFEKKİR ALİ FUAD BAŞGİL
52. SAYI MAKALE ÇAĞRISI

Fikirleri, eserleri ve siyaset tecrübesi açısından Türk siyasal hayatında önemli yeri olan Ali Fuat Başgil hukukçu, devlet adamı, siyasetçi, sivil toplumcu kimliği ile nev-i şahsına münhasır bir portredir. Türk muhafazakârlığını liberalizmle buluşturan fikriyatı, hem Doğu ve Batılı kaynaklara olan vukufiyeti ile zenginleşmiş bilim adamı kimliği, hem de siyasal aktivizmi onu incelemeye değer kılan temel özelliklerindendir. Tartışmalı 1961 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylığını silah zoru ile geri çekmeye zorlanması, Cumhuriyet tarihindeki İlk liberal cemiyetin başkanı olması ve Yüksek İslam Enstitülerinin kuruluşunu teklif eden kişi olması gibi farklı özelliklere sahip olarak birçok kimliğe sahiptir.

Başgil’in kendisini “memleketçi, milliyetçi, maneviyatçı ve terakkici-muhafazakâr” olarak tanımlamakla birlikte hayatının çeşitli evrelerinde farklı siyasal duruşlar sergilediği görülmektedir. Liberal muhafazakârlığın kurucu isimlerinden olan Ali Fuat Başgil’in düşünce dünyası ayrıca Osmanlıdan Cumhuriyete geçişi bir mütefekkirin zihinsel dönüşümünü, tek partili hayattan çok partili hayata geçişin ve sonrasında yaşanan gelişmelerin izdüşümünü yansıtmaktadır.

Muhafazakâr Düşünce Dergisi olarak, vefatının 50. yılında onu anmak ve fikirlerini tartışmaya açmak amacıyla, aşağıdaki başlıklar başta olmak üzere Ali Fuat Başgil’ in düşünceleri, hayatı ve eserlerine yönelik çalışmalarınızı bekliyoruz.

Konu Başlıkları
• Ali Fuat Başgil’ in Türk Muhafazakârlığındaki Yeri
• Bir Siyasetçi Olarak Ali Fuat Başgil
• Bir Hukukçu Olarak Ali Fuat Başgil
• Ali Fuat Başgil’ in Hayatının Farklı Dönemlerinde Yaşadığı Fikirsel Dönüşümler
• Ali Fuat Başgil’ e Göre Din Ve Laiklik
• Ali Fuat Başgil’ in Cumhurbaşkanlığı Adaylığı

Notlar: Yazı gönderimi için son tarih 30 Eylül 2017’dir
————————–

YÜKSELEN AŞIRI SAĞ VE YABANCI DÜŞMANLIĞI
53. SAYI MAKALE ÇAĞRISI ( OCAK – NİSAN 2018)

Soğuk Savaşın sona erip küreselleşme dalgasının dünyanın her yanına ulaştığı ilk dönemlerde insanlığın geleceği adına iyimser beklentiler hâkimdi. Kültürler ve medeniyetler arası etkileşimin artmasıyla birlikte insanların ve toplumların birbirlerine daha çok yaklaşacakları ve aralarındaki sorunları çözecekleri umut ediliyordu. Ancak aradan geçen yıllar bunun tam da böyle olmayacağını gösterdi.

Devletlerin çıkarlarını dış politikada maksimize etme çabaları ve ahlaki kuralları hiçe saymaları insanlığı büyük felaketlere götürme potansiyeli taşıyor. Muhafazakârlığın iç ve dış politikada ahlaki vurgusu, aşırı milliyetçi/ırkçı, ‘İslamofobi’ politikalarının gölgesinde kalıyor. Yabancı karşıtlığını temel alan siyasal hareketler marjinal olmaktan çıkıyor ve parlamentolarda gittikçe artan bir şekilde temsil imkânı buluyor. İkinci Dünya Savaşında en hazin örneklerini gördüğümüz tarihsel tecrübenin dahi bu eğilimi önleyemediği görülüyor.

Muhafazakâr Düşünce dergisi olarak önümüzdeki sayıda birlikte yaşama imkanını giderek zora sokan aşırı sağ ve İslamofobik yaklaşımlara odaklanmayı planlıyoruz. Bu kapsamda, aşağıdaki temalar çerçevesinde hazırlanacak makalelerinizi bekliyoruz.

• Aşırı sağ siyasetin tarihsel kökenleri
• Aşırı sağ ve popülist siyasetin politik ekonomisi
• Birlikte yaşama kültürünün geliştirilmesinde sivil toplumun rolü
• Birlikte yaşama kültürünün geliştirilmesinde siyasetin rolü ve sorumlulukları
• Bir nefret suçu olarak İslamofobi
• Bir endüstri olarak İslamofobi
• Dünya tarihinde farklılıklara rağmen birlikte yaşama örnekleri

Notlar
• Yazı çağrısından hareketle yukarıda belirtilen başlıkların haricinde de çalışmalar kabul edilecektir.
• Makalelerinizi 31 Aralık 2017’ye kadar muhafazakardd@gmail.com veya slmnkesgin@gmail.com adresinde gönderebilirsiniz.
———————————

TÜRK-İSLAM DÜŞÜNCESİNİN DOĞASI
54. SAYI MAKALE ÇAĞRISI (MAYIS – AĞUSTOS 2018)

Varoluşsal sorunlardan siyasî meselelere kadar uzanan geniş bir yelpaze içinde kendine özgün ve zengin bir içeriği olan Türk İslam Düşüncesi, etkilediği coğrafyalarda siyasal yapılar ve buralarda yaşayan toplumlar üzerinde yüzyıllar boyunca entelektüel gündemi belirledi. Bu düşünce dünyası aynı zamanda farklı kültürlerle etkileşim içinde olan dinamik bir zemine sahip oldu.

Türk İslam Düşüncesini modern döneme taşıyan Osmanlı döneminde de düşünce tarihi siyasetnameler, layihalar, tercüme ve telif eserlerle zengin bir birikime sahipti. Bu eserlerde insanın, devletin, toplumun, dinin, kâinatın mahiyetine dair konular ele alındı. Osmanlı Devleti’nin yaşadığı siyasal dönüşümlere yön veren aynı zamanda bu dönüşümlerden etkilenen bu düşünce dünyası klasik dönemde İslam düşünce geleneğini devam ettirirken özellikle Tanzimat gibi süreçleri takiben Avrupa’daki siyasal, ekonomik, fikrî alandaki gelişmelere paralel olarak Batı’ya kayıtsız kalamayan bir duruma evrildi.

Kınalızade, İbni Haldun, Ahmet Cevdet Paşa, Katip Çelebi, Namık Kemal ve birçok ismin farklı renklerini oluşturduğu bu düşünce dünyasının mahiyetini incelemek içinde bulunduğumuz zamanı, kültürel ve siyasal şartları anlamak ve anlamlandırabilmek için de oldukça önemlidir.

Muhafazakâr Düşünce Dergisi bu sayısında Türk İslam Düşüncesinin doğasına odaklanıyor. Bu bağlamda aşağıdaki konulara dair çalışmalarınızı bekliyoruz.

• Türk-İslam Düşüncesi kavramsallaştırmasının mahiyeti
• Türk İslam Düşüncesinde öne çıkan kavramlar
• Osmanlıda XVII. ve sonrasında düşünce hayatına dair gelişmeler
• Selçuklu ile Osmanlı’nın düşünce gelenekleri arasındaki süreklilikler ve farklar
• Selçuklu ve Osmanlı imgesi ile realitesi arasındaki farklar
• Tanzimat dönemi düşünce hareketleri
• Tanzimat dönemi tartışma konuları
• Türk- İslam Düşüncesinin 21. Yüzyıldaki durumu
Notlar
• Yazı çağrısından hareketle yukarıda belirtilen başlıkların haricinde de çalışmalar kabul edilecektir.
• Makalelerinizi 31 Mart 2018’e kadar muhafazakardd@gmail.com veya slmnkesgin@gmail.com adresinde gönderebilirsiniz

Recent Posts

Ocak, 2016

  • 5 Ocak

    Muhafazakârlığın Anlamı – Owen Harries

    Muhafazakârlık konusunda kalem oynatmak hiç de kolay bir iş değildir. Öncelikle, eğer okuyucu kitleniz eğitimli orta sınıfın mümessil bir numunesi değilse muhtemelen başlığınıza husumet besleyecek veya en azından başlığınızın ciddî bir entellektüel dikkate değip değmediğinden şüphe edecektir. Uzun zaman önce, John Stuart Mill o meşhur yaftasıyla Muhafazakâr Partiyi “aptal parti” ...

    Devamı »

Eylül, 2015

  • 26 Eylül

    Muhafazakâr Siyasetin Temelleri – Bekir Berat Özipek

    Bir düşünce geleneği ve bir ideoloji olarak muhafazakârlık siyasete nasıl bakmaktadır, nasıl bir siyaset öngörmektedir ve onu rakibi olduğu siyasi ideolojilerden ayıran temel özellikleri nelerdir? Benim tebliğim, muhafazakâr siyaseti tanımlayabilmek için gerekli olan bu soruların cevaplarını konu almaktadır. Muhafazakârlığın benimsediği siyaseti anlamak, her şeyden önce, onun siyasete bakışını belirleyen felsefi ...

    Devamı »
  • 23 Eylül

    Muhafazakârlık ve Değişim: Değişime Direniş mi Yoksa İhtiyatlı Değişimi Savunmak mı? – Mehmet Akıncı

    ÖZET Çalışmanın temel amacı muhafazakârlık ve değişim ilişkisini irdelemektir. Muhafazakâr düşünce ile değişim arasındaki ilişkiyi anlamlı değerlendirebilmek için öncelikle muhafazakârlık kavramı tanımlanmıştır. Burada muhafazakârlığın tanımlama güçlüğüne özellikle dikkat çekilmiştir. Daha sonra muhafazakâr düşüncenin epistemolojisi, toplum kavrayışı, bireyi ele alışı gibi konular üzerinden muhafazakârlık ve değişim konusu incelenmiştir. Çalışmada muhafazakârlığın değişimi ...

    Devamı »
  • 23 Eylül

    Muhafazakâr Siyasi Düşünce Kavramı Üzerine- Hasan Hüseyin Akkaş

    ÖZET Muhafazakârlık kavramının tanımlanmasını güçleştiren iki temel neden vardır. Birincisi muhafazakârlıkla ilgili tanımlamalar genellikle geçmişin hikmetleri (wisdoms) üzerinden yapılmakta ve gelecek, geçmişin referansları ile açıklanmaktadır. İkincisi muhafazakârlık, gelecek yönelimli ve değişimi esas alan tüm teorik çalışmalara, yasal dayanaklara ve toplumsal pratiklere temkinli yaklaşan ve hatta direnç gösteren bir düşünce olmaktadır. ...

    Devamı »
  • 23 Eylül

    Fransız Devrimi Üzerine Düşünceler* – Edmund Burke

    Büyük İngiliz devlet adamı Edmund Burke (1729-1797), “Tüm vakalar bir araya gelse bile Fransız Devrimi’nin yerini tutamaz; Fransız Devrimi dünyada şimdiye kadar gerçekleşmiş en şaşırtıcı hadisedir,” demişti. Burke, devrimden hiç hoşlanmamıştı, çünkü bu devrim onun siyaset ve insan doğası üzerine bildiği her şeyi altüst etmişti. Bu yüzden, onun “muhafazakârlık felsefesi”ni ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Süreklilik ve Değişim – Russel Kirk

    Muhafazakâr kelimesinin en çarpıcı tanımı Abrose Bierce’in Devil’s Dictionary adlı sözlüğündeki tanımdır: “Muhafazakâr (ad). Var olan şerlere tutkun bir devlet adamıdır; bu bakımdan mevcut şerleri başka şerler ile değiştirmek isteyen liberallerden farklıdır.” Daha yumuşak şekilde ifade eder¬sek, muhafazakârın kökleri geçmiştedir ve süreklilik arar; liberal ise geleceğe ilişkin görüşüyle iftihar eder ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Muhafazakârlık Nedir?

    MUHAFAZAKÂRLIK NEDİR? JOHN KEKES Çeviren: Ali Kemal Yıldırım• GİRİŞ Muhafazakârlık siyasal bir ahlaktır. Siyasaldır çünkü bir toplumu iyi yapan siyasal düzenlemeleri amaçlamaktadır, ahlakidir çünkü bir toplumun, içinde yaşayan insanlara iyi -başkalarını hoşnut eden ve yararlı- yaşamlar sürmesini sağlaması halinde, o toplumun iyi olduğunu kabul eder. Kısmen, muhafazakârların muhafaza edilmesi gereken ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Muhafazakâr Bireycilik Üstüne

    MUHAFAZAKÂR BİREYCİLİK ÜSTÜNE Shirley Robin LETWIN Bireycilik, muhafazakârlar için can sıkıcı bir konudur. Bir yandan, bireyciler, mahremiyet, kendi kendine yetme, kişisel bağımsızlık gibi, muhafazakârların ilgilenmeleri gereken birçok şeyi savunur gibi görünürler. Bireyciler, Burke’ün Fransa’daki kral katillerini sorumlu tutması vebazı muhafazakârların da en azından sosyalist hükümetin yaptıklarını suçlaması gibi, ‘bireylerin arzu, ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Muhafazakâr Olmak Üzerine

    MUHAFAZAKÂR OLMAK ÜZERİNE* Michael Oakeshott Çeviri: İsmail Seyrek** Muhafazakâr olarak bilinen tavırdan genel açıklayıcı prensiplerin çı¬karılmasının imkânsız olduğu (veya eğer imkânsız değilse, o zaman bu¬na kalkışmanın faydalı olmayacak şekilde ümitsizliği) yönündeki genel inanç, benim paylaştığım bir inanç değildir. Genel düşünce üslûbu için¬de muhafazakâr davranışın isteyerek açıklama uyandırmaması ve sonuç olarak ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Muhafazakârlık Nedir?

    MUHAFAZAKÂRLIK NEDİR? JOHN KEKES Çeviren: Ali Kemal Yıldırım• GİRİŞ Muhafazakârlık siyasal bir ahlaktır. Siyasaldır çünkü bir toplumu iyi yapan siyasal düzenlemeleri amaçlamaktadır, ahlakidir çünkü bir toplumun, içinde yaşayan insanlara iyi -başkalarını hoşnut eden ve yararlı- yaşamlar sürmesini sağlaması halinde, o toplumun iyi olduğunu kabul eder. Kısmen, muhafazakârların muhafaza edilmesi gereken ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Gelenekselcilik

    GELENEKSELCİLİK Edmund Burke Derleyen: John Kekes Çeviri: Bilal CANATAN ÖZET On sekizinci yüzyılın kökten devrimcileri, insanın ahlakî iyiliğine, bilimin ve aklın gereği olan ilkeleri bilme ve hayata geçirme konusunda insanın entellek-tüel yeterliliği¬ne büyük güven duyuyorlardı. Burke bu güven duygusunu pay-laşmıyordu ve “çıplak ve titrek insan doğasının” sadece köklü bir toplumun ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Fransız Devriminin Hataları

    III. FRANSIZ DEVRİMİNİN HATALARI 1. FRANSIZLAR, ESKİ DEVLETLERİNİ YIKMA YERİNE YAPILARINI ATALARININ KENDİLERİNE BIRAKTIKLARI TEMEL ÜZERİNE İNŞA ETMELİLERDİ Eğer memnun olduysanız, örneğimizden faydalanabilir ve ayağa kaldırılmış özgürlüğünüze benzer bir şeref atfedebilirdiniz. Ayrıcalıklarınız, devam etmeseler de unutulmuş değildirler. Sizin sahipliğiniz altında değilken, anayasanızın kullanılmaz hale geldiği ve harap olduğu doğrudur; fakat ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Edmund Burke’ün Tarih Görüşü

    Edmund Burke’ün Tarih Görüşü John C. Weston, JR. Benim bildiğim kadarıyla Edmund Burke’ün tarih teorisiyle ilgili daha önce bir çalışma yapılmadı. Bu durumu haklılaştırabilecek temel iki tane neden bulunmaktadır. Birincisi, bazılarının iddia ettiği gibi, Burke, Romantik tarih teorisinin “temel kurucusu” olduğu için, onun tarih teorisi, Romantizm olarak isimlendirilen karmaşık düşünce ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Gelenekselciliğin Pınarları: Edmund Burke ve Ahmet Cevdet

    Gelenekselciliğin Pınarları: Edmund Burke ve Ahmet Cevdet Bedri Gencer Bu yazıda amacımız, özellikle Fransız Devrimi vesilesiyle modern dünyaya yönelttiği eleştirisiyle muhafazakâr düşüncenin temellerini atan İngiliz filozof Edmund Burke(1729–1797) ile XIX. asırda aktif bir muhafazakâr olarak öne çıkmış Osmanlı âlim ve devlet adamı Ahmet Cevdet(1823–95)’in temel noktalar etrafında görüşlerini mukayese etmektir. ...

    Devamı »
  • 5 Eylül

    Adalet: Muhafazakâr Bir Görüş

    ADALET MUHAFAZAKÂR BİR GÖRÜŞ John KEKES Çeviren: Cennet USLU I. İKİ SUAL Varsayın ki, bir topluma iki kalıptan birini uygulama yetkisine sahipsiniz. Bu kalıplardan ilkinde, iyi ve kötü şeyler insanlar arasında rasgele olarak dağıtılır. İkincisinde ise tam olarak bazı iyia ve kötü şeyler vardır ve iyi insanlar iyi şeylere, kötü ...

    Devamı »